| Franciszkańska
misja w Ziemi Świętej szczyci się tym, że została założona przez
samego św. Franciszka, który na kapitule generalnej Zakonu 14
maja 1217 roku w kościółku Matki Boskiej Anielskiej pod Asyżem
polecił, aby wysłać na Bliski Wschód brata Eliasza wraz z paroma
współbraćmi. Wówczas powstała wewnątrz Zakonu tak zwana Prowincja
Zamorska ("Ultramarina"), która swoim zasięgiem obejmowała
wszystkie kraje wschodniego basenu Morza Śródziemnego: od Grecji
po Egipt, w tym również Palestynę.
Sam Biedaczyna z Asyżu odwiedził Palestynę w 1219 roku. Wówczas
spotkał się z sułtanem Egiptu Melek el-Kamelem, od którego otrzymał
specjalny "firman" umożliwiający jemu i braciom podróżowanie
po terytoriach będących pod władzą muzułmanów.
Od XIII wieku Bracia Mniejsi otrzymali od władz muzułmańskich
pozwolenie do swobodnego nawiedzania miejsc świętych (jeszcze
bez praw własności).
W 1263 roku "Zamorską Prowincję Ziemi Świętej" ograniczono
do terytorium Cypru, Syrii, Libanu i Palestyny, dzieląc ją na
jednostki terytorialne zwane "kustodiami".
Dzięki zabiegom dyplomatycznym i finansowym króla Neapolu Roberta
Andegaweńskiego i jego żony Sancji, sułtan Egiptu Melek en-Naser
Mohammed w 1333 roku przyznał franciszkanom Wieczernik i prawo
do odprawiania nabożeństw w bazylikach Bożego Grobu w Jerozolimie
i Bożego Narodzenia w Betlejem.
Papież Klemens VI, w bullach: "Gratias agimus" oraz
"Nuper carrissimae" z 21 listopada 1342 roku, potwierdził
franciszkanów jako oficjalnych przedstawicieli Kościoła katolickiego
w miejscach świętych Palestyny, nadając Kustodii Ziemi Świętej
charakter jednostki międzynarodowej.
W roku 1517 najwyższe władze Zakonu Braci Mniejszych przyznały
Kustodii Ziemi Świętej pełną niezależność.
Ważniejsze daty z ponad siedmiowiekowej historii Kustodii
Ziemi Świętej
1217 |
pierwsi franciszkanie
przybywają do Ziemi Świętej.
|
1219 |
św. Franciszek nawiedza Palestynę. |
1229 |
franciszkanie osiedlają się w Jerozolimie
(okolice V Stacji Drogi Krzyżowej) |
1333 |
dokument sułtana, który pozwala
na osiedlenie się Braci Mniejszych w Wieczerniku oraz sprawowanie
liturgii w bazylikach Grobu Bożego i Bożego Narodzenia. |
1335 |
powstaje klasztor przy Wieczerniku. |
1342 |
papież Klemens VI oficjalnie potwierdza
i uznaje prawa franciszkanów w miejscach świętych. Początek
prawnego istnienia Kustodii Ziemi Świętej. |
1347 |
franciszkanie zamieszkują przy bazylice
Narodzenia Pańskiego w Betlejem. |
1363 |
przejęcie na własność Grobu Matki
Bożej (franciszkanie są zmuszeni do opuszczenia tego miejsca
w 1757 r.). |
1392 |
franciszkanie otrzymują prawo do
odprawiania liturgii w Grocie Getsemani, która znajduje
się w pobliżu Ogrodu Oliwnego. |
1485 |
nabycie miejsca Narodzenia św. Jana
Chrzciciela w Ain Karem (kościół wybudowano w 1621 r.). |
1551 |
franciszkanie siłą wyrzuceni z Wieczernika. |
1557 |
nową siedzibą Kustodii zostaje klasztor
Najświętszego Zbawiciela w Starej Jerozolimie. |
1620 |
otrzymanie prawa własności Groty
Zwiastowania w Nazarecie (kościół zostaje wzniesiony w 1730
r.). |
1631 |
franciszkanie otrzymują na własność
Górę Tabor (pierwsza kaplica pochodzi z 1736 r.). |
1641 |
początek negocjacji dla pozyskania
sanktuarium w Kanie Galilejskiej, które zakończyły się pozytywnie
dopiero w 1879 roku (kościół wybudowano w 1880 r.). |
1666 |
rozpoczęcie zabiegów o pozyskanie
Ogrodu Oliwnego, zakończone jego nabyciem w 1681 roku (aktualna
bazylika Agonii została wybudowana w latach 1919-1924). |
1679 |
Kustodia nabywa prawo własności
sanktuarium Nawiedzenia św. Elżbiety w Ain Karem (obecny
kościół został wybudowany w latach 1938-1940). |
1745 |
nabycie ruin (z epoki krzyżowców)
sanktuarium św. Józefa w Nazarecie (pierwsza kaplica pochodzi
z 1754 r., zaś obecny kościół został zbudowany w latach
1911-1914). |
1836 |
w Jerozolimie zostały nabyte ruiny
sanktuarium Biczowania (kaplica została wzniesiona w 1839
r.). |
1861 |
Sługa Boża, markiza Paulina Nicolay
przekazuje Kustodii sanktuarium w Emaus (kościół został
wybudowany w 1901 r.). |
1878 |
w Naim (w pobliżu Góry Tabor) zostaje
nabyty teren pod kaplicę, której budowa została ukończona
w 1880 roku. |
1880 |
Kustodia uzyskuje sanktuarium w
Betfage, czyli początek uroczystego wjazdu w Niedzielę Palmową
(w 1883 r. powstaje kaplica). |
1889 |
Bracia Mniejsi wchodzą w posiadanie:
V Stacji Drogi Krzyżowej, sanktuarium "Dominus Flevit"
(Pan zapłakał) w Jerozolimie, terenu w Tabgha (miejsce Prymatu
św. Piotra) oraz ruin w Magdala nad Jeziorem Galilejskim. |
1894 |
nabycie terenu w Kafarnaum. W 1921
roku odkopano ruiny dawnego miasta, zrekonstruowano starożytną
synagogę i dom św. Piotra, nad którym wybudowano Memoriał
św. Piotra Apostoła (konsekrowany 29 czerwca w 1990 r.). |
1909 |
pomyślne zakończenie starań o otrzymanie
Pola Pasterzy (Beit Sahur) koło Betlejem (kaplica została
wybudowana w latach 1953-1954). |
1932 |
Góra Nebo (miejsce śmierci Mojżesza)
przechodzi w posiadanie Kustodii. |
1933 |
nabycie miejsca Chrztu Jezusa w
Jordanie. |
1936 |
w Jerozolimie, w bezpośrednim sąsiedztwie
Wieczernika i dawnego klasztoru powstaje konwent "przy
Wieczerniku". |
1950 |
sanktuarium w Betanii przechodzi
w ręce franciszkanów (kościół wybudowano w 1952 r.). |
2001 |
powrót franciszkanów (od 1978 r.
oddany w dzierżawę francuskiej wspólnocie mnichów) do Pustelni
św. Jana Chrzciciela w pobliżu Ain Karem (klasztor wybudowany
w 1923 r.). |
|
